چتباتهای هوش مصنوعی چقدر اطلاعات شخصی ما را میدانند؟
هر روز میلیونها نفر با چتباتهای هوش مصنوعی صحبت میکنند؛ از نوشتن یک متن ساده و ترجمه گرفته تا مشاوره درباره کار، تحصیل، روابط و حتی مسائل شخصی. اما یک سؤال مهم کمتر مورد توجه قرار میگیرد: چتبات هوش مصنوعی واقعاً چقدر درباره ما میداند؟
پاسخ برخلاف تصور بسیاری از کاربران، نه «همهچیز» است و نه «هیچچیز».
هوش مصنوعی از کجا اطلاعات ما را به دست میآورد؟
اولین منبع اطلاعاتی، چیزهایی است که خودمان در اختیار چتبات قرار میدهیم. برای مثال، وقتی نام، شغل، علایق، مشکلات یا یک فایل شخصی را در یک چت وارد میکنیم، این اطلاعات میتوانند بخشی از دادهای باشند که سرویس برای ارائه خدمات پردازش میکند.
برای نمونه، گوگل در سیاست حریم خصوصی Gemini اعلام کرده است که این سرویس میتواند محتوای پیامهای کاربران، فایلها، تصاویر، ویدئوها، صفحات مرورگر و حتی چتهای واردشده از سرویسهای دیگر را پردازش کند. در ChatGPT نیز بسته به تنظیمات کاربر، اطلاعات حساب، محتوای گفتگوها و برخی دادههای مرتبط با استفاده از سرویس پردازش میشوند.
آیا چتبات همه اطلاعات ما را درباره خودمان میداند؟
خیر. چتبات بهطور جادویی به تمام اطلاعات زندگی شما، دوربین گوشی، پیامهای خصوصی یا فایلهای شخصیتان دسترسی ندارد. میزان اطلاعاتی که یک سرویس میتواند ببیند، به مجوزها، تنظیمات حساب و سرویسهایی که به آن متصل کردهاید بستگی دارد. برای مثال، اگر یک چتبات را به یک سرویس دیگر متصل کنید، ممکن است اطلاعات بیشتری برای پاسخدادن در اختیار آن قرار بگیرد. گوگل حتی هشدار میدهد که کاربران نباید برنامههایی را به Gemini متصل کنند که حاوی اطلاعات محرمانهای هستند که نمیخواهند توسط بازبین انسانی دیده شوند.
آیا چتباتها مکالمات ما را به خاطر میسپارند؟
برخی سرویسها قابلیت حافظه (Memory) دارند. این قابلیت به هوش مصنوعی اجازه میدهد بعضی اطلاعات مربوط به کاربر را برای شخصیسازی گفتگوهای آینده نگه دارد. در ChatGPT، برای مثال، کاربر میتواند حافظه را بررسی، ویرایش یا حذف کند و حتی آن را بهطور کامل غیرفعال کند. همچنین «Temporary Chat» برای گفتگوهایی وجود دارد که در تاریخچه ذخیره نمیشوند و برای آموزش مدل استفاده نمیشوند. بنابراین بهتر است بین این دو موضوع تفاوت قائل شویم: «هوش مصنوعی چیزی را از شما میداند» با «هوش مصنوعی به همه اطلاعات شما دسترسی دارد» یکی نیست.
آیا اطلاعات ما برای آموزش هوش مصنوعی استفاده میشود؟
این موضوع به سرویس و تنظیمات آن بستگی دارد. برای سرویسهای مصرفکننده OpenAI، محتوای گفتگوها ممکن است برای بهبود مدلها استفاده شود؛ با این حال کاربران میتوانند از این استفاده انصراف دهند. در ChatGPT نیز خاموش کردن گزینه مربوط به بهبود مدل باعث میشود گفتگوهای جدید برای آموزش مدل استفاده نشوند. OpenAI همچنین اعلام کرده که در فرایند آموزش، اقداماتی برای کاهش پردازش اطلاعات شخصی انجام میدهد و هدف مدلها ساخت پروفایل خصوصی از افراد نیست.
پس چه اطلاعاتی را نباید به چتبات بدهیم؟
حتی اگر یک سرویس سیاستهای حریم خصوصی مشخصی داشته باشد، یک قانون ساده همیشه ارزش رعایت کردن دارد: اطلاعاتی را که افشای آن میتواند به شما آسیب بزند، بدون ضرورت در اختیار چتبات قرار ندهید. رمز عبور، کدهای بانکی، اطلاعات کارت، اسناد هویتی، کلیدهای دسترسی، اطلاعات محرمانه کاری و سایر دادههای بسیار حساس نمونههایی از اطلاعاتی هستند که بهتر است در اختیار چتباتهای عمومی قرار نگیرند.
جمعبندی
چتباتهای هوش مصنوعی آنقدر که گاهی تصور میکنیم درباره ما «نمیدانند»، اما آنقدر هم بیخبر نیستند که بتوانیم هر اطلاعاتی را بدون فکر با آنها به اشتراک بگذاریم. هر چیزی که به یک هوش مصنوعی میگوییم، بخشی از ردپای دیجیتال ماست؛ بنابراین بهترین راه حفظ حریم خصوصی، قبل از ارسال هر اطلاعاتی این است که از خودمان بپرسیم: اگر این اطلاعات در اختیار شخص دیگری قرار بگیرد، چه اتفاقی میافتد؟
