سهمیه بنزین در ایران؛ سهمیهها چقدر است و بنزین از این به بعد چند نرخی میشود؟
بنزین در ایران بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی و روزمره مردم تبدیل شده است. تغییرات جدید در سهمیهبندی و افزایش نرخ سوخت مازاد، باعث شده بسیاری از رانندگان درباره میزان سهمیه، قیمت بنزین و تأثیر این تصمیم بر هزینههای زندگی سؤال داشته باشند.
بر اساس آخرین اعلام دولت، از ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ نرخ سوم بنزین از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان برای هر لیتر افزایش پیدا میکند. با این حال، دو سهمیه اصلی خودروهای شخصی با نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان همچنان برقرار هستند.
سهمیه بنزین خودروهای شخصی چقدر است؟
در مدل فعلی، یک خودروی شخصی بنزینی در مجموع ۱۱۰ لیتر سهمیه یارانهای در ماه دارد.
سهمیه اول شامل ۶۰ لیتر بنزین با قیمت ۱۵۰۰ تومان برای هر لیتر است. سهمیه دوم نیز ۵۰ لیتر با قیمت ۳۰۰۰ تومان در نظر گرفته شده است. بنابراین رانندگان در صورت استفاده کامل از سهمیههای یارانهای، میتوانند ماهانه ۱۱۰ لیتر بنزین را با قیمتهای پایینتر از نرخ سوم دریافت کنند.
پس از مصرف این سهمیه، بنزین موردنیاز با نرخ سوم محاسبه خواهد شد؛ نرخی که از ۱۷ شهریور به ۱۰ هزار تومان رسیده است. این نرخ عمدتاً برای بنزینی که با کارت جایگاه عرضه میشود اهمیت پیدا میکند.
چرا دولت سهمیه و قیمت بنزین را تغییر داده است؟
دولت افزایش نرخ سوم را در شرایطی اجرا میکند که مصرف بنزین، محدودیتهای عرضه و فشار بر منابع سوخت کشور به یکی از مسائل مهم اقتصادی تبدیل شده است.
به گفته دولت، هدف از این تغییر، مدیریت مصرف و کاهش فشار ناشی از افزایش تقاضا برای سوخت است. در عین حال، دولت تلاش کرده با ثابت نگه داشتن دو سهمیه نخست، افزایش هزینه را برای مصرفکنندگان عادی محدودتر کند. رویترز نیز گزارش داده که افزایش نرخ سوم برای مصرف بالاتر از سقف ۱۱۰ لیتر در ماه در نظر گرفته شده است.
آیا سهمیه بنزین کاهش پیدا کرده است؟
تغییر اصلی در شرایط فعلی، بیشتر مربوط به قیمت سهمیه سوم است تا حذف دو سهمیه اصلی.
پیش از این، پس از پایان سهمیههای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی، بنزین آزاد با نرخ ۵ هزار تومان عرضه میشد. اکنون این نرخ به ۱۰ هزار تومان رسیده است. بنابراین رانندگانی که مصرف ماهانه آنها از ۱۱۰ لیتر بیشتر باشد، برای بخش اضافه مصرف خود هزینه قابلتوجهی بیشتری پرداخت خواهند کرد.
تأثیر سهمیهبندی بنزین بر اقتصاد خانوار چیست؟
افزایش نرخ سوخت فقط روی هزینه مستقیم بنزین اثر نمیگذارد. حملونقل یکی از اجزای مهم زنجیره توزیع کالا و خدمات است و هرگونه افزایش هزینه سوخت میتواند در صورت تداوم، بر هزینه حملونقل، خدمات و قیمت برخی کالاها اثر بگذارد.
البته شدت این اثر به میزان افزایش هزینه سوخت، میزان وابستگی هر فعالیت به خودرو و نحوه اجرای سیاست جدید بستگی دارد. برای خانوادهای که مصرف ماهانهاش در محدوده سهمیههای یارانهای باقی میماند، اثر مستقیم محدودتر خواهد بود؛ اما رانندگان پرمصرف، خودروهای کاری و برخی مشاغل وابسته به حملونقل بیشتر تحت تأثیر قرار میگیرند.
سهمیهبندی بنزین در ایران وارد مرحله تازهای شده است. در شرایط فعلی، ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان برای خودروهای شخصی در نظر گرفته شده و مصرف بیشتر از این مقدار با نرخ سوم محاسبه میشود؛ نرخی که از ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ به ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است.
بنابراین برای بیشتر رانندگان، مسئله اصلی نه حذف کامل سهمیه، بلکه افزایش هزینه مصرف مازاد بر سهمیه است. اینکه این سیاست بتواند مصرف بنزین را کنترل کند یا در نهایت به افزایش هزینه حملونقل و فشار بیشتر بر قیمت کالاها منجر شود، یکی از مهمترین موضوعاتی است که اقتصاد ایران در ماههای آینده باید آن را دنبال کند.
